04201
Biblia. [Mainz: Drucker der 42zeiligen Bibel (GW 4201) (Johann Gutenberg), um 1454/55, nicht nach August 1456].
2°
2 Sp. 40–42 Z. Typ. 1:140G. Rotdr.
1. 324 Bl. [a–i¹⁰k¹¹lm¹⁰n⁷o–zA¹⁰BC¹¹D–I¹⁰k].
Bl. 1aα, rot Incipit epiſtola ſancti iheronimi ad paulinum preſbiterum de omnibus diuine hiſtorie libris. capitulū mū. schwarz
[⁶]Rater ambꝛoſius tua michi munu-ſcula ꝑferens. detulit ſilʼ et ſuauiſſimas lrās. … Bl. 5aα, rot Incipit liber breſith quē nos geneſim Dar. eingerückt dicimꝯ Z. 2, schwarz N principio creauit deus celū et terram. Terra autem erat inanis et vacua: et tenebre erāt ſuꝑ faciē abiſſi. … Lage b eius cōtra omnes. et manus omniū … Endet Bl. 324bα Z. 20 … oīs ſpiritꝯ laudet dm. Allʼa.
2. 319 Bl. [a–p¹⁰q¹¹r–zA–C¹⁰D¹²E¹¹FG¹⁰H⁵I¹⁰].
Bl. 1aα ungat epiſtola quos iūgit ſacerdoti-um: immo carta non diuidat: quos xi nectit amoꝛ. … β Z. 10
[⁶]Arabole ſalomoni filij dauid regis iſrlʼ: ad ſciendā ſapienti-am ⁊ diſciplinā: … Lage b ſubleuabitur. Multi requirūt faciem … Endet Bl. 317bβ Z. 41 … Gratia di ni iheſu criſti tū omni-b vobis amē. Bl. 318 u. Bl. 319 leer.
Anm. 1.
Eine Anzahl von Blättern sind neu gesetzt worden, z.T. zweimal
2. Druck
T. 1 Bl. 1–32a, 129–158. T. 2. Bl. 1–16a u. 162a.
Bl. 1aα
[⁶]Rater ambroſius tua michi munuſcu-la perferens. detulit ſimlʼ ⁊ ſuauiſſimas litteras: …
B1. 5aα
N principio creauit deus celū et terram. Terra autem erat inanis et vacua: ⁊ tenebre erant ſuꝑ faciē abiſſi: …
3. Druck
T. 1 Bl. 1, 2a, 3–8, 10 u. 130a.
Bl. 1aα
[⁶]Rater ambroſius tua michi munuſcula perferens. detulit ſimlʼ ⁊ ſuauiſſimas litteras: …
Bl. 5aα
N principio creauit deus celū et terram. Terra autem erat inanis et vacua: ⁊ tenebre erāt ſuper faciē abiſſi: …
Außerdem kommen noch vereinzelte Neudrucke vor…
Bl. 1aα
Incipit epiſtola ſancti ieronimi ad paulinum preſbiterum de omnibus diuine hiſtorie libris. capitulū mū. …
Endet Bl. 4bβ Z. 41
Explicit apocalipſis.
Anm. 2.
Census der Perg.-Fragmente: White, Eric Marshall: The Gutenberg Bibles that Survive as Binder’s Waste. In: Early Printed Books as Material Objects. Proceedings of the Conference Organized by the IFLA Rare Books and Manuscripts Section Munich 19–21 August 2009. Hrsg. Bettina Wagner u. Marcia Reed. Berlin/New York 2010. (IFLA Publications. 149.) S. 21–35 (zit. White + Gruppenname + Blattzählung).
Zu einzelnen Fragmenten:
Gruppe Mons-Trier II: White, Eric Marshall: Long Lost Leaves from Gutenberg’s Mons-Trier II Bible. In: Gutenberg-Jahrbuch 2002, S. 19–38.
Bloomington LillyL: Goff, Frederick R.: A Few Proof Sheets of the Fifteenth Century. In: Gutenberg-Jahrbuch 1963, S. 81–87.
Budapest BN: Soltész in Gutenberg-Jahrbuch 1959, S. 68–69 (m. Abb.).
Coburg LB: Herold in Gutenberg-Jahrbuch 1941, S. 52–58.
Karlsruhe LArch: Ehmer in Zeitschrift für die Geschichte des Oberrheins 123(1975) S. 251–252 (m. 2 Abb.).
London BL (Ex. 3): König in The British Library Journal 9 Nr 1 (1983) S. 32–50.
Schleswig M: Stüben in Gutenberg-Jahrbuch 1998 S. 56–79; ebd. 2002 S. 37–49.
Sopron Arch: Rozsondai/Grüll in Gutenberg-Jahrbuch 1995, S. 57–65 (m. 4 Abb.).
Anm. 3.
Vgl. White, Eric Marshall: A Forgotten Gutenberg Bible from the Monastery of Santo Domingo de Silos. In: Gutenberg-Jahrbuch 2012, S. 25–30. — Powitz, Gerhardt: Die Tabula rubricarum der Gutenberg-Bibel. In: ebd., S. 31–52. — Rangel, Luz/Alabert, Aureli: Printing Chronology of the 42-line Bible. An Update. In: ebd., S. 53–70. — Ikeda, Mayumi: Illumination and Rubrication of Two Gutenberg Bibles. Unravelling their Links to the Fust and Schöffer Office. In: ebd., S. 71–92.
Anm. 4.
Nigel Phillips Rare Books (Chilbolton, Hampshire, GB) Kat. 36 (2009) Nr 15 (1 Bl. Papier).
Faks. Hrsg. von Paul Schwenke. Leipzig: Insel-Verl. 1913. Ergänzungsband 1923. Paterson, N. J.: Pageant Books 1961. New York: Cooper Square Publishers [um 1962].
H 3031. CBB 640. Ce³ B-526. CIH 610. IBE 1002. IBP 982. IBPort 296. IDL 809. IJL² 075. Pell 2265. CRF VI 369. CRF XI 179. CRF XIII 432. VB 1511. BSB-Ink
B-408. CIBN B-361. Pr 56. BMC I 17.IC 55. Bod-inc B-237. Broszinski 9. Büchler-Mattmann: Bodmeriana 259. Collijn: Stockholm 200. Deckert 115. Ernst: Kestner-Mus. 109. Günther 1808. Hartig: Paderborn 106. Hubay: Augsburg 355. Kat. Bibl. Schäfer 49. Kind: Göttingen 660. Madsen 661. Mendes: Lisboa 198. Oates 14. 15. Ohly-Sack 505. Sack: Freiburg 608. Sallander: Uppsala 2091. Voulliéme: Trier 881. Walsh: Harvard 3–5. ÖNB-Ink B-323. ISTC
ib00526000.
Aschaffenburg HB (def.). Augsburg SStB (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Eichstätt Group II:124). Austin UL. Basel UB (Perg. Fragm. 2 Bl.: nicht bei White, aber Murbach Group II 35 u. 36). Berlin *SB (2 Ex. , 1. Ex. Perg. 1, Bl. 129, u. 2, Bl. 249, fehlen, 2. Ex. Perg. Fragm. 1 Bl.: White: unbestimmt II:273). Blackburn M (Fragm. 1 Bl.). Bloomington LillyL (2 Ex. , 1. Ex. Fragm. 116 Bl. II:190–319, def., 2. Ex. Fragm. 2 Bl. Probedruck). Bryn Mawr GoodhartL (Perg. Fragm. 1 Doppelbl.: White: Sopron/Ödenburg Group I:233 u. 234). Budapest BN (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Sopron/Ödenburg Group II:229). Buenos Aires BN (Fragm. 1 Bl.). Burgos BP (def.). Cambridge UL (2 Ex. , 2. Ex. Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Mainz Group I:209). Cambridge (Mass.) HoughtonL (2 Ex. , 2. Ex. Fragm. 12 Bl.). Chicago NewberryL (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Vadstena Group II:138). Città del Vaticano BVat (2 Ex. , 1. Ex. 1.2. Perg., 2 def., 2. Ex. 1, Bl. 1–5, 8–10 u. 25 fehlen). Coburg LB (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Durlach Group I:50). Coleraine UL (Fragm. 1 Bl.). Colmar BVille (Perg. Fragm. 1 Bl., def.: White: Murbach Group II:152). Cologny BBodmer (def.). Columbia (Mo.) UL (Fragm. 1 Bl.). Dallas BridwellL (2 Ex. , 1. Ex. Fragm. 33 Bl., 2. Ex. Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Durlach Group I:27). Dortmund StLB (Fragm. 1 Bl.). Dresden
SUB (Perg. Fragm. 1 Bl. u. 1 Doppelbl.: White: Dresden Group II:22, 26 u. 29). Dublin TrinityC (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: aus Ex. Fulda HLB II:317). Dunedin PL (Perg. Fragm. 1 Bl., Gruppe Mons-Trier II). Durham (N.C.) UL (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Vadstena Group I:53). Edinburgh NL. Eton C. Frankfurt (Main) UB. Freiburg
UB (2 Ex. , 1. Ex. Fragm. 3 Bl. II:11.73.76, 2. Ex. Perg. Fragm. 1 Bl.: White: unbestimmt I:74). Fulda HLB (1, Perg.), Sem (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: aus Ex. Fulda HLB II:aus II:11–15)). Göttingen
SUB (Perg.). Haag MMeerman (Fragm. 2 Bl.). Haarlem MEnschede (Fragm. 1 Bl.). Hannover KestnerM (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Murbach Group II:170). Hanover *DartmouthC (Perg. Fragm. 1 Bl.). Jena ULB (Fragm. 1 Bl.). Immenhausen K (1, def.). Kalamazoo C (Fragm. 1 Bl., Gruppe Mons-Trier II Bl. 38). Karlsruhe LArch (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Durlach Group II:298). Klagenfurt UB (Perg. Fragm. 1 Bl., def.: White: Sopron/Ödenburg Group I:228). København KglB (def.). Leipzig
BuchM (2 Ex. , 1. Ex. z.Z. Moskva GosB, 2. Ex. Fragm. 1 Bl.), UB (2 Ex. , 1. Ex. Perg. def., 2. Ex. z.Z. Moskva BU). Leuven UB† (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: lost or presumably lost II:60). Lexington KingL (Fragm. 1 Bl.). Lisboa BN. Liverpool UL (Fragm. 1 Bl.). London BL (3 Ex. , 2. Ex. Perg., 3. Ex. Perg. Fragm. 1 Bl.: White: London Group II:268), Lambeth (2, Perg. def.). Lyon MImprim (Fragm. 1 Bl.). Mainz GutenbergM (6 Ex. , 1. Ex. def., 2. Ex. def., 3. Ex. Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Mainz Group II:108, 4. Ex. Perg. Fragm. 1 Doppelbl.: White: Mainz Group II:256 u. 257, 5. Ex. Fragm., 6. Ex. Fragm.). Manchester RylandsL. Mino ehem. OAJuniorC (Fragm. 1 Doppelbl. I:142.145) (2012 verkauft). Mons BU (2 Ex. , 1. Ex. 1, def., 2. Ex. Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Murbach Group I:151). München SB. New Haven UL. New York GrolierClub (2 Ex. , 1. Ex. Perg. Fragm. 1 Doppelbl.: White: Dresden Group II:286 u. 293, 2. Ex. Perg. Fragm. 1 Bl.: White: unbestimmt I:316), MorganL (3 Ex. , 1. Ex. Perg., 2. Ex. 1.2, 3. Ex. def., nur AT), PL (def.). Nishinomiya UL (Fragm. 1 Doppelbl. II:145,146). Nürnberg GermanNM (2 Ex. , 1. Ex. Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Eichstätt Group I:89, 2. Ex. Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Mainz Group I:227). Oxford Bodl (2 Ex. , 2. Ex. Fragm. 2 Bl. = I:9.10 aus Ex. 2 Città del Vaticano BVat). Paderborn AkadB (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Paderborn Group I:151). Paris BN (2 Ex. , 1. Ex. Perg., 2. Ex. def.), Mazarin. Pelplin Sem. Princeton ScheideL (2 Ex. , 1. Ex. def., 2. Ex. Fragm. 1 Bl., def., Gruppe Mons-Trier II, Bl. 1). Providence JCBrownL (Perg. Fragm. 1 Doppelbl.: White: Murbach Group II:52 u. 59). Riverside UL (Fragm. 1 Bl., Gruppe Mons-Trier II, Bl. 23). Saint Louis M (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Durlach Group I:24). Saint-Omer BMun (def.). San Marino (Calif.) HuntingtonL (Perg. 1, Bl. 269, u. 2, Bl. 316, fehlen). Schleswig M (Fragm. Bl. 103–280 m. Lücken). Schweinfurt BSchäfer (Fragm. 4 Bl.). Sevilla BU (2). Sopron Arch (Perg. Fragm. 1 Doppelbl.: White: Sopron/Ödenburg Group II:185 u. 188). Stockholm Arch (Perg. Fragm. 36 Bl., def.: White: Vadstena Group I:23ff.), KglB (Perg. Fragm. 15 Bl., def.: White: Vadstena Group I:310 ff.), [HistM] (Fragm. 1 Bl.: White: Vadstena Group). Strasbourg BVille (Fragm. 3 Bl.). Stuttgart
LB (2 Ex. , 1. Ex. def., 2. Ex. Fragm. 1 Bl. II:111). Tokyo KeioUL (2 Ex. , 1. Ex. 1, 2. Ex. Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Paris(?) Group I:230), WasedaUL (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Mainz Group I:221). Trier Sem (Fragm. 2 Bl.), StB (def.). Uppsala UB (Fragm. 1 Bl. I:234). Venezia MCorrer (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Dresden Group II:285). Washington (D.C.) LC (Perg.). Wien
NB (2 Ex. , 2. Ex. Fragm. 1 Bl., Gruppe Mons-Trier II, Bl. 134). Wrocław BU† (Perg. Fragm. 1 Bl.: White: Dresden Group II:311). — Ehem. Baer (Frankfurt (Main)) (Perg. Fragm. 1 Bl., White: lost or presumably lost II:238). Ehem. de Béhague (Paris) (Perg. Fragm. 1 Bl., White: lost or presumably lost I:29). Boehlen (Bern) (Perg. Fragm. 1 Doppelbl., White: Sopron/Ödenburg Group II:132 u. 139). Christie’s (New York) 8.XII.1989 Nr 223 (Perg. Fragm. 1 Bl., White: Mainz Group I:226). de Hamel (England) (Perg. Fragm. 1 Bl., White: Cologne Group I:37). Ehem. Pengelly (Leamington) (Perg. Fragm. 1 Bl., White: lost or presumably lost I:229). Privatsammlung (Niederlande) (Fragm. 1 Bl.). Ehem. Quaritch (London) (Perg. Fragm. 1 Bl. White: lost or presumably lost II:aus II:Bl. 11–15). Ehem. Rosenthal (München) (Perg. Fragm. 1 Doppelbl., White: Durlach Group I:25 u. 26). Scott (Los Angeles) (Perg. Fragm. 1 Bl., White: Mainz Group II:40). Ehem. Zahn & Jaensch (Dresden) Auktion 13 (18.III.1889) Nr 152 (Perg. Fragm. 1 Bl., White: lost or presumably lost II:aus Bl. 310–317).